Voorspellingsmarkten: Hoe gokkers journalisten bedreigen

Jeroen Vermeer · 2026-03-17

Het klinkt als een dystopische thriller, maar het is echt gebeurd. Een journalist van The Times of Israel kreeg doodsbedreigingen omdat zijn berichtgeving over een raketaanval de uitkomst van een voorspellingsmarkt kon beïnvloeden. Louis Mittel wees ons op dit verontrustende verhaal. Voorspellingsmarkten zoals Polymarket staan volop in de belangstelling. En niet alleen vanwege de enorme bedragen die er omgaan. Er zijn serieuze ethische vragen over weddenschappen op oorlog en overlijden. Maar er is een ander, vreemd probleem dat vaak onderbelicht blijft. ### Onbedoelde scheidsrechters Stel je eens voor: je doet gewoon je werk. Misschien ben je meteoroloog bij het KNMI. Of journalist, zoals Emanuel Fabian. Plotseling word je de onbezoldigde scheidsrechter in een wedstrijd waar je nooit voor tekende. Een routinematige weersverwachting of een feitelijk nieuwsbericht kan honderdduizenden euro's verschuiven. En honderden gefrustreerde gokkers boos maken. Fabian's ervaring is veelzeggend. Hij kreeg eerst een ogenschijnlijk beleefde e-mail van iemand genaamd Aviv: > "Betreffende uw rapport dat de lancering als een 'inslag' beschreef – de gemeente Beit Shemesh en MDA hebben hun rapporten gecorrigeerd. Wat neerkwam was een onderscheppingsfragment, geen volledige raket. Ik zou het op prijs stellen als u uw artikel zou kunnen bijwerken." Fabian hield voet bij stuk. Volgens zijn bronnen bij het Israëlische leger was het wel degelijk een raketkop. Toen verscheen Daniel op het toneel. ### De druk neemt toe Daniel's eerste mail klonk al dreigend: "Sorry dat ik contact opneem zonder voorafgaande introductie, maar ik neem aan dat we elkaar goed zullen leren kennen." Hij drong aan op aanpassing van het artikel over de aanval van 10 maart. Toen Fabian niet reageerde, volgden er meer e-mails. De urgentie werd groter. "Het is echt belangrijk, indien mogelijk nog vanmorgen," eiste Daniel. Pas later begreep Fabian het complete plaatje. Deze mails gingen niet over journalistieke nauwkeurigheid. Ze gingen over geld. Veel geld. ### Het Polymarket-dilemma Polymarket is een van 's werelds grootste voorspellingsmarkten. Gebruikers kunnen daar wedden op toekomstige gebeurtenissen. De markt waar het hier om draaide was "Iran valt Israël aan op...?" Er stond meer dan €12,7 miljoen op het spel voor 10 maart. De regels waren cruciaal: - De markt wordt "Ja" als Iran een drone-, raket- of luchtaanval uitvoert op Israëlische bodem - **MAAR**: onderschepte raketten of drones tellen niet mee voor "Ja", zelfs niet als ze op Israëlisch grondgebied neerkomen Fabians kleine bericht over een raketinslag in een open gebied werd zo het middelpunt van een gokoorlog. De "Nee"-beters wilden zijn artikel aanpassen om zeker te winnen. De bedragen waren enorm: - Totale inzet op de markt: €12,7 miljoen+ - Individuele posities: vaak tienduizenden euro's - De financiële prikkel om te manipuleren: overweldigend ### Waarom dit iedereen aangaat Dit gaat verder dan één journalist in Israël. Het raakt aan fundamentele vragen: - Wie is verantwoordelijk als gewone burgers onbedoeld scheidsrechter worden? - Welke bescherming krijgen deze "umpires" tegen intimidatie? - Hoe voorkomen we dat financiële prikkels de waarheidsvinding ondermijnen? De platforms zelf – Polymarket, Kalshi – betalen deze mensen niet. Ze bieden geen beveiliging. Toch verwachten ze wel dat hun gebruikers kunnen vertrouwen op de "officiële" uitkomsten. Het is een vreemde nieuwe wereld waar een weersvoorspelling of nieuwsbericht iemands financiële ondergang kan betekenen. En waar de druk op feitelijke verslaggeving niet komt van politici of bedrijven, maar van anonieme gokkers met cryptovaluta. Wat vind jij? Moeten voorspellingsmarkten beter gereguleerd worden? Of is dit simpelweg het risico van innovatie? Laat het me weten – dit gesprek is nog lang niet afgelopen.